ਪੁਲਿਸ ਨੇ ਕਿਹਾ ਅਜਿਹੀਆਂ IVR ਕਾਲਾਂ ਤੋਂ ਸਾਵਧਾਨ ਰਹੋ
ਅਹਿਮਦਾਬਾਦ : ‘ਕਾਨੂੰਨੀ ਨੋਟਿਸ’ ਦੇ ਜਾਲ ‘ਚ ਫਸਾ ਕੇ ਸਾਈਬਰ ਠੱਗਾਂ ਨੇ ਇਕ ਬਜ਼ੁਰਗ ਔਰਤ ਨਾਲ ਉਸ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੀ ਕਮਾਈ ਲੁੱਟ ਲਈ। ਜਾਣਕਾਰੀ ਮੁਤਾਬਕ ਮਹਿਲਾ ਨੂੰ ਇੱਕ ਕਾਲ ਆਈ ਸੀ ਅਤੇ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਸੀ ਕਿ ਉਸ ਦੇ ਨਾਂ ‘ਤੇ ਕਾਨੂੰਨੀ ਨੋਟਿਸ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਹੋਰ ਜਾਣਕਾਰੀ ਲਈ 2 ਦਬਾਉਣ ਲਈ ਕਿਹਾ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਆਈਵੀਆਰ ਕਾਲ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ ਅਤੇ ਉਸਨੇ ਕਾਨੂੰਨੀ ਨੋਟਿਸ ਨੂੰ ਡਾਊਨਲੋਡ ਕਰਨ ਲਈ ਨਿਰਦੇਸ਼ਾਂ ਦਾ ਪਾਲਣ ਕੀਤਾ।
ਸਾਈਬਰ ਸੈੱਲ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰੀ ਨੇ ਦੱਸਿਆ, ਜਦੋਂ ਉਸ ਨੇ ਮੋਬਾਈਲ ‘ਚ ਅੰਕਾਂ ਨੂੰ ਦਬਾਇਆ ਤਾਂ ਲੈਣ-ਦੇਣ ਆਪਣੇ-ਆਪ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਿਆ। ਫ਼ੋਨ ਨੰਬਰ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਉਸਦਾ ਬੈਂਕ ਖਾਤਾ ਖਾਲੀ ਹੋ ਗਿਆ। ਜਾਣਕਾਰੀ ਮੁਤਾਬਕ ਔਰਤ ਦੇ ਖਾਤੇ ‘ਚ ਕਰੀਬ 60 ਲੱਖ ਰੁਪਏ ਸਨ। ਔਰਤ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਉਸ ਨੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਵੈੱਬ ਲਿੰਕ ‘ਤੇ ਕਲਿੱਕ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਸੀ।
ਤੁਹਾਨੂੰ ਦੱਸ ਦੇਈਏ ਕਿ ਠੱਗਾਂ ਨੇ ਸਾਈਬਰ ਧੋਖਾਧੜੀ ਦਾ ਨਵਾਂ ਤਰੀਕਾ ਕੱਢਿਆ ਹੈ। ਅਪਰਾਧੀ ਕਿਸੇ ਨਾ ਕਿਸੇ ਸਰਕਾਰੀ ਏਜੰਸੀ ਦੇ ਨਾਂ ‘ਤੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਬੁਲਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਕਈ ਵਾਰ ਟੈਲੀਕਾਮ ਕੰਪਨੀ ਜਾਂ ਕੋਰੀਅਰ ਕੰਪਨੀ ਦੇ ਨਾਂ ‘ਤੇ ਕਾਲਾਂ ਵੀ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਹ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਨੰਬਰ ਦਬਾਉਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਫੋਨ ਰਾਹੀਂ ਲੈਣ-ਦੇਣ ਕਰਵਾਉਂਦੇ ਹਨ।
ਮਾਮਲੇ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕਰ ਰਹੇ ਇਕ ਅਧਿਕਾਰੀ ਨੇ ਡਾ. ਇੱਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਬਟਨ ਦਬਾਉਣ ‘ਤੇ, ਇੱਕ ਲਿੰਕ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਰਾਹੀਂ ਮੋਬਾਈਲ ਨੂੰ ਰਿਮੋਟ ਨਾਲ ਕੰਟਰੋਲ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਮੋਬਾਈਲ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਅਪਰਾਧੀ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਖਾਤਿਆਂ ਤੋਂ ਪੈਸੇ ਕਢਵਾ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਪੀੜਤ ਨੂੰ ਪਤਾ ਲੱਗ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਦਾ ਖਾਤਾ ਖਾਲੀ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਲੈਣ-ਦੇਣ ਲਈ ਓਟੀਪੀ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ ਪਰ ਜਦੋਂ ਮੋਬਾਈਲ ਦਾ ਕੰਟਰੋਲ ਅਪਰਾਧੀਆਂ ਦੇ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਇਹ ਕੋਈ ਔਖਾ ਕੰਮ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ OTP ਵੀ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਮਿਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਕਈ ਵਾਰ ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਵਿਅਕਤੀ ਧੋਖਾਧੜੀ ਲਈ ਕਾਲ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਸਦੀ ਪਛਾਣ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ? ਹਾਲਾਂਕਿ, IVR ਕਾਲ ਵਧੇਰੇ ਭਰੋਸੇਯੋਗ ਜਾਪਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਲੋਕ ਇਸ ‘ਤੇ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਭਰੋਸਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਅਜਿਹੇ ‘ਚ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਸੋਚ-ਸਮਝ ਕੇ ਹੀ ਅਜਿਹੀਆਂ ਕਾਲਾਂ ਦਾ ਜਵਾਬ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਕਈ ਵਾਰ ਅਜਿਹਾ ਵੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕੋਈ ਧੋਖੇਬਾਜ਼ ਅਫਸਰ ਬਣ ਕੇ ਫੋਨ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਐਪ ਇੰਸਟਾਲ ਕਰਨ ਲਈ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਹ ਫੋਨ ‘ਤੇ ਕੰਟਰੋਲ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਾਈਬਰ ਠੱਗ ਹੁਣ ਧੋਖਾਧੜੀ ਦੇ ਨਵੇਂ ਤਰੀਕੇ ਲੈ ਕੇ ਆਏ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਬਚਣ ਦਾ ਇਕ ਹੀ ਤਰੀਕਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਹ ਹੈ ਸਾਵਧਾਨੀ।
