ਵਾਸ਼ਿੰਗਟਨ/ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ, 14 ਨਵੰਬਰ, 2026 : ਮਾਈਕ੍ਰੋਸਾਫਟ 365 (Microsoft 365) ਸੇਵਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਆਈ ਵਿਸ਼ਵ-ਵਿਆਪੀ ਤਕਨੀਕੀ ਖ਼ਰਾਬੀ ਤੋਂ ਤੁਰੰਤ ਬਾਅਦ ਹੁਣ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਹਵਾਈ ਆਵਾਜਾਈ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਠੱਪ ਹੋ ਗਈ ਹੈ। ਅਮਰੀਕੀ ਫੈਡਰਲ ਏਵੀਏਸ਼ਨ ਐਡਮਿਨਿਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨ (FAA) ਨੇ ਖੇਤਰੀ ਹਵਾਈ ਆਵਾਜਾਈ ਨਿਯੰਤਰਣ ਕੇਂਦਰਾਂ (Air Route Traffic Control Centers) ਦੀ ਸੰਚਾਰ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਵਿੱਚ ਆਈ ਗੰਭੀਰ ਤਕਨੀਕੀ ਖ਼ਰਾਬੀ ਦੇ ਚੱਲਦਿਆਂ ਦੇਸ਼ ਭਰ ਦੇ ਹਵਾਈ ਅੱਡਿਆਂ ‘ਤੇ ਉਡਾਣਾਂ ਨੂੰ ਅਸਥਾਈ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਰੋਕਣ (Nationwide Ground Stop) ਦੇ ਹੁਕਮ ਜਾਰੀ ਕੀਤੇ ਹਨ। ਇਸ ਅਚਾਨਕ ਲਏ ਗਏ ਫ਼ੈਸਲੇ ਕਾਰਨ ਪੂਰੇ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਹਵਾਈ ਅੱਡਿਆਂ ‘ਤੇ ਭਾਰੀ ਹਫੜਾ-ਦਫੜੀ ਦਾ ਮਾਹੌਲ ਬਣ ਗਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਯਾਤਰੀ ਫਸ ਗਏ ਹਨ।
7,000 ਤੋਂ ਵੱਧ ਜਹਾਜ਼ ਜ਼ਮੀਨ ‘ਤੇ ਰੋਕੇ ਗਏ, ਰੇਡੀਓ ਸੰਚਾਰ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ
ਅਮਰੀਕੀ ਟਰਾਂਸਪੋਰਟ ਵਿਭਾਗ ਦੇ ਮੁਖੀ ਸੀਨ ਡਫੀ (Sean Duffy) ਨੇ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕੀਤੀ ਹੈ ਕਿ ਟ੍ਰੈਫਿਕ ਕੰਟਰੋਲ ਕੇਂਦਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸੰਚਾਰ ਸਬੰਧੀ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਕਾਰਨ ਸੁਰੱਖਿਆ ਦੇ ਮੱਦੇਨਜ਼ਰ ਇਹ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਰੋਕ ਲਗਾਈ ਗਈ ਹੈ। ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਜਿਹੜੇ ਜਹਾਜ਼ ਪਹਿਲਾਂ ਤੋਂ ਹੀ ਹਵਾ ਵਿੱਚ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਢੰਗ ਨਾਲ ਆਪਣੀਆਂ ਮੰਜ਼ਿਲਾਂ ‘ਤੇ ਉਤਰਨ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ, ਪਰ ਜ਼ਮੀਨ ‘ਤੇ ਮੌਜੂਦ ਕਿਸੇ ਵੀ ਜਹਾਜ਼ ਨੂੰ ਉਡਾਣ ਭਰਨ ਦੀ ਆਗਿਆ ਨਹੀਂ ਹੈ।
ਇਸ ਤਕਨੀਕੀ ਗੜਬੜੀ ਕਾਰਨ 7,000 ਤੋਂ ਵੱਧ ਉਡਾਣਾਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋਈਆਂ ਹਨ। ਦੱਸਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਰੋਲਿੰਗ ਫ੍ਰੀਕੁਐਂਸੀ ਅਤੇ ਰੇਡੀਓ ਸੰਚਾਰ ਪ੍ਰਣਾਲੀ—ਜਿਸ ਰਾਹੀਂ ਪਾਇਲਟ ਏਅਰ ਟ੍ਰੈਫਿਕ ਕੰਟਰੋਲ (ATC) ਨਾਲ ਸੰਪਰਕ ਕਰਦੇ ਹਨ—ਬੁਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋਈ ਹੈ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਉਡਾਉਣਾ ਖ਼ਤਰੇ ਤੋਂ ਖਾਲੀ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਹਾਲਾਂਕਿ, FAA ਵੱਲੋਂ ਜਾਰੀ ਨੋਟਿਸ ਵਿੱਚ ਅਜੇ ਇਹ ਸਪੱਸ਼ਟ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਕਿ ਹਵਾਈ ਸੇਵਾਵਾਂ ਕਦੋਂ ਤੱਕ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬਹਾਲ ਹੋਣਗੀਆਂ। (ਜ਼ਿਕਰਯੋਗ ਹੈ ਕਿ ਤਾਜ਼ਾ ਅਪਡੇਟਾਂ ਮੁਤਾਬਕ FAA ਵੱਲੋਂ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਕੁਝ ਉਡਾਣਾਂ ਮੁੜ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਵਿੱਢੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ, ਪਰ ਅਜੇ ਵੀ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਉਡਾਣਾਂ ਦੇਰੀ ਨਾਲ ਚੱਲ ਰਹੀਆਂ ਹਨ ਜਾਂ ਰੱਦ ਹੋ ਰਹੀਆਂ ਹਨ।)
ਏ.ਆਈ. (AI) ਟੂਲ ‘ਤੇ ਉੱਠੇ ਸਵਾਲ, ਭਾਰਤੀ ਏਅਰਲਾਈਨਾਂ ‘ਤੇ ਵੀ ਪਿਆ ਅਸਰ
ਜ਼ਿਕਰਯੋਗ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਸਾਲ 2023 ਵਿੱਚ ਵੀ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਅਜਿਹੀ ਹੀ ਤਕਨੀਕੀ ਖ਼ਰਾਬੀ ਕਾਰਨ ਹਵਾਈ ਆਵਾਜਾਈ ਠੱਪ ਹੋਈ ਸੀ। ਹਵਾਬਾਜ਼ੀ ਮਾਹਿਰਾਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਮੌਜੂਦਾ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਏਅਰ ਟ੍ਰੈਫਿਕ ਕੰਟਰੋਲ (ATC) ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਵਿੱਚ ਕਈ ਆਰਟੀਫੀਸ਼ੀਅਲ ਇੰਟੈਲੀਜੈਂਸ (AI) ਟੂਲ ਵਰਤੇ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ ਅਤੇ ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ AI ਸਿਸਟਮ ਸਰਗਰਮ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਮਾਹਿਰਾਂ ਨੂੰ ਖ਼ਦਸ਼ਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਵੱਡੇ ਸੰਚਾਰ ਵਿਘਨ ਪਿੱਛੇ ਨਵੇਂ ਸਿਸਟਮ ਦੀ ਤਕਨੀਕੀ ਖ਼ਰਾਬੀ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ, ਮਾਈਕ੍ਰੋਸਾਫਟ ਦੀਆਂ ਕਲਾਉਡ ਸੇਵਾਵਾਂ ਠੱਪ ਹੋਣ ਦਾ ਅਸਰ ਭਾਰਤ ਦੇ ਹਵਾਬਾਜ਼ੀ ਖੇਤਰ ‘ਤੇ ਵੀ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲਿਆ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਦੀਆਂ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਘਰੇਲੂ ਏਅਰਲਾਈਨਾਂ ਇੰਡੀਗੋ (IndiGo), ਏਅਰ ਇੰਡੀਆ (Air India) ਅਤੇ ਅਕਾਸਾ ਏਅਰ (Akasa Air) ਦੀਆਂ ਈਮੇਲ ਗਾਹਕ ਸਹਾਇਤਾ ਸੇਵਾਵਾਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋਈਆਂ ਹਨ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਯਾਤਰੀਆਂ ਦੀਆਂ ਸ਼ਿਕਾਇਤਾਂ ਅਤੇ ਸਵਾਲਾਂ ਦੇ ਜਵਾਬ ਦੇਣ ਵਿੱਚ ਮੁਸ਼ਕਲਾਂ ਪੇਸ਼ ਆ ਰਹੀਆਂ ਹਨ।
