ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ, 19 ਜੁਲਾਈ (2026): ਮੈਟਾ (Meta) ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਪਲੇਟਫਾਰਮ ਫੇਸਬੁੱਕ (Facebook) ਦਾ ਸਰਵਰ ਅੱਜ ਦੇਸ਼ ਭਰ ਵਿੱਚ ਅਚਾਨਕ ਕਰੈਸ਼ (Crash) ਹੋ ਗਿਆ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਲੱਖਾਂ ਉਪਭੋਗਤਾਵਾਂ ਨੂੰ ਭਾਰੀ ਪ੍ਰੇਸ਼ਾਨੀ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪੈ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਐਤਵਾਰ ਸਵੇਰ ਤੋਂ ਹੀ ਉਪਭੋਗਤਾਵਾਂ ਨੂੰ ਹਲਕੀ ਸਮੱਸਿਆ ਆ ਰਹੀ ਸੀ, ਪਰ ਦੁਪਹਿਰ ਹੁੰਦੇ-ਹੁੰਦੇ ਫੇਸਬੁੱਕ ਐਪ ਅਤੇ ਵੈੱਬਸਾਈਟ ਦੋਵਾਂ ਨੇ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬੰਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਲੱਖਾਂ ਯੂਜ਼ਰਸ ਦੇ ਅਕਾਊਂਟਸ ਆਪਣੇ ਆਪ ਲੌਗ ਆਊਟ (Log out) ਹੋ ਗਏ ਹਨ ਅਤੇ ਦੁਬਾਰਾ ਲੌਗਇਨ (Login) ਕਰਨ ‘ਤੇ ਮੋਬਾਈਲ ਐਪ ਵਿੱਚ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਐਰਰ (Errors) ਦਿਖਾਈ ਦੇ ਰਹੇ ਹਨ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਵੈੱਬਸਾਈਟ ਦਾ ਹੋਮ ਪੇਜ ਲੋਡ ਨਹੀਂ ਹੋ ਰਿਹਾ ਅਤੇ ਨਿਊਜ਼ ਫੀਡ (News feed) ਵੀ ਅੱਪਡੇਟ ਹੋਣੀ ਬੰਦ ਹੋ ਗਈ ਹੈ। ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਉਪਭੋਗਤਾ ਹੁਣ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਸਾਈਟ ਐਕਸ (X) ‘ਤੇ ਲਗਾਤਾਰ ਸ਼ਿਕਾਇਤਾਂ ਪੋਸਟ ਕਰਕੇ ਆਪਣਾ ਗੁੱਸਾ ਕੱਢ ਰਹੇ ਹਨ।
ਇੱਕ ਗਲੋਬਲ ਆਊਟੇਜ ਟ੍ਰੈਕਿੰਗ ਵੈੱਬਸਾਈਟ ‘ਡਾਊਨਡਿਟੈਕਟਰ’ (Downdetector) ਮੁਤਾਬਕ, ਇਹ ਸਮੱਸਿਆ ਸਿਰਫ਼ ਭਾਰਤ ਤੱਕ ਹੀ ਸੀਮਤ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਅਮਰੀਕੀ ਸਮੇਂ ਅਨੁਸਾਰ ਸਵੇਰੇ 3:34 ਵਜੇ ਦੇ ਕਰੀਬ ਇਸ ਆਊਟੇਜ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਹੋਈ ਸੀ, ਜਦਕਿ ਭਾਰਤੀ ਸਮੇਂ ਅਨੁਸਾਰ ਦੁਪਹਿਰ 1:00 ਵਜੇ ਦੇ ਆਸ-ਪਾਸ ਫੇਸਬੁੱਕ ਦਾ ਸਰਵਰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਡਾਊਨ (Down) ਹੋ ਗਿਆ। ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਵਿੱਚ ਯੂਜ਼ਰਸ ਨੂੰ ਸਲੋਅ ਸਪੀਡ (Slow speed) ਯਾਨੀ ਮੰਦੀ ਦੀ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਸੀ, ਪਰ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਸੇਵਾਵਾਂ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਠੱਪ ਹੋ ਗਈਆਂ। ਫੇਸਬੁੱਕ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਮੈਟਾ ਦੇ ਹੀ ਦੂਜੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਐਪ ਇੰਸਟਾਗ੍ਰਾਮ (Instagram) ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਵੀ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਉਪਭੋਗਤਾਵਾਂ ਨੇ ਡਾਊਨਡਿਟੈਕਟਰ ‘ਤੇ ਸ਼ਿਕਾਇਤਾਂ ਦਰਜ ਕਰਵਾਈਆਂ ਹਨ।
ਇਸ ਵੱਡੇ ਆਊਟੇਜ ਦੇ ਮੁੱਖ ਕਾਰਨਾਂ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰੀਏ ਤਾਂ ਮੈਟਾ ਕੰਪਨੀ ਵੱਲੋਂ ਅਜੇ ਤੱਕ ਕੋਈ ਵੀ ਓਫੀਸ਼ੀਅਲ ਸਟੇਟਮੈਂਟ (Official statement) ਜਾਂ ਅਧਿਕਾਰਤ ਬਿਆਨ ਜਾਰੀ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਮਾਹਿਰਾਂ ਮੁਤਾਬਕ ਇਹ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇੱਕ ਗਲੋਬਲ ਸਰਵਰ ਇਸ਼ੂ (Server issue) ਯਾਨੀ ਤਕਨੀਕੀ ਖ਼ਰਾਬੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਠੀਕ ਕਰਨ ਲਈ ਕੰਪਨੀ ਦੇ ਇੰਜੀਨੀਅਰ ਜਾਂਚ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਸਾਈਬਰ ਮਾਹਿਰਾਂ ਨੇ ਯੂਜ਼ਰਸ ਨੂੰ ਸਲਾਹ ਦਿੱਤੀ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਆਪਣੀ ਮੋਬਾਈਲ ਐਪ ਨੂੰ ਰੀਸਟਾਰਟ (Restart) ਨਾ ਕਰਨ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਆਪਣੇ ਅਕਾਊਂਟ ਦਾ ਪਾਸਵਰਡ (Password) ਬਦਲਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਨ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਸਮੱਸਿਆ ਸਰਵਰ ਦੇ ਬੈਕਐਂਡ ਤੋਂ ਠੀਕ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਆਪਣੇ ਆਪ ਹੱਲ ਹੋ ਜਾਵੇਗੀ।
ਜ਼ਿਕਰਯੋਗ ਹੈ ਕਿ ਭਾਰਤ ਫੇਸਬੁੱਕ ਦਾ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿੱਚ ਦੂਜਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਬਾਜ਼ਾਰ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਲਗਭਗ 58 ਕਰੋੜ (580 ਮਿਲੀਅਨ) ਐਕਟਿਵ ਯੂਜ਼ਰਸ ਹਨ। ਅੱਜ ਦੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਫੇਸਬੁੱਕ ਸਿਰਫ਼ ਦੋਸਤਾਂ ਅਤੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਨਾਲ ਫੋਟੋਆਂ, ਵੀਡੀਓਜ਼ ਜਾਂ ਮੈਸੇਜ ਸ਼ੇਅਰ ਕਰਨ ਦਾ ਜ਼ਰੀਆ ਹੀ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਬਲਕਿ ਇਹ ਫੇਸਬੁੱਕ ਰੀਲਜ਼ (Reels) ਅਤੇ ਬਿਜ਼ਨੈੱਸ ਪ੍ਰਮੋਸ਼ਨ (Business promotion) ਵਰਗੇ ਕਮਰਸ਼ੀਅਲ ਕੰਮਾਂ ਲਈ ਵੀ ਬੇਹੱਦ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਪਲੇਟਫਾਰਮ ਬਣ ਚੁੱਕਾ ਹੈ। ਅਜਿਹੇ ਵਿੱਚ ਐਤਵਾਰ ਦੇ ਦਿਨ ਫੇਸਬੁੱਕ ਦਾ ਸਰਵਰ ਕਰੈਸ਼ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਆਮ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਰਾਹੀਂ ਕਾਰੋਬਾਰ ਚਲਾਉਣ ਵਾਲੇ ਲੱਖਾਂ ਛੋਟੇ-ਵੱਡੇ ਵਪਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਵੱਡਾ ਨੁਕਸਾਨ ਝੱਲਣਾ ਪੈ ਰਿਹਾ ਹੈ।
