ਦੁਬਈ/ਵਾਸ਼ਿੰਗਟਨ, 28 ਜੂਨ (2026):
ਮੱਧ ਪੂਰਬ (Middle East) ਵਿੱਚ ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ ਈਰਾਨ ਵਿਚਕਾਰ ਚੱਲ ਰਹੀ ਜੰਗ ਇੱਕ ਵਾਰ ਫਿਰ ਬੇਹੱਦ ਭਿਆਨਕ ਰੂਪ ਅਖਤਿਆਰ ਕਰਦੀ ਜਾਪ ਰਹੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਕੁਝ ਹੀ ਦਿਨ ਪਹਿਲਾਂ ਹੋਇਆ ਜੰਗਬੰਦੀ ਸਮਝੌਤਾ (Ceasefire Agreement) ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਖ਼ਤਰੇ ਵਿੱਚ ਪੈ ਗਿਆ ਹੈ। ਐਤਵਾਰ ਨੂੰ ਅਮਰੀਕੀ ਹਵਾਈ ਸੈਨਾ ਨੇ ਈਰਾਨ ਦੇ 10 ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਫੌਜੀ ਟਿਕਾਣਿਆਂ ਨੂੰ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਬਣਾਇਆ, ਜਿਸ ਦੇ ਜਵਾਬੀ ਪਲਟਵਾਰ ਵਿੱਚ ਈਰਾਨ ਦੀ ‘ਇਸਲਾਮਿਕ ਰੈਵੋਲਿਊਸ਼ਨਰੀ ਗਾਰਡ ਕੋਰ’ (IRGC) ਨੇ ਮੱਧ ਪੂਰਬ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ 8 ਵੱਡੇ ਫੌਜੀ ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚਿਆਂ ‘ਤੇ ਬੈਲਿਸਟਿਕ ਮਿਜ਼ਾਈਲਾਂ ਅਤੇ ਆਤਮਘਾਤੀ ਡਰੋਨਾਂ ਨਾਲ ਭਾਰੀ ਹਮਲਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।
ਈਰਾਨ ਦਾ ਪਲਟਵਾਰ: ਕੁਵੈਤ ਅਤੇ ਬਹਿਰੀਨ ਵਿੱਚ ਹਮਲੇ
ਈਰਾਨ ਦੀ ਆਈਆਰਜੀਸੀ (IRGC) ਨੇ ਅਧਿਕਾਰਤ ਬਿਆਨ ਜਾਰੀ ਕਰਦਿਆਂ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਹੈ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਨੇਵੀ ਅਤੇ ਏਰੋਸਪੇਸ ਫੋਰਸਿਜ਼ ਨੇ ਐਤਵਾਰ ਸਵੇਰੇ 2:00 ਤੋਂ 3:00 ਵਜੇ ਦੇ ਦਰਮਿਆਨ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਸਾਂਝਾ ਆਪ੍ਰੇਸ਼ਨ ਚਲਾਇਆ। ਈਰਾਨੀ ਮਿਜ਼ਾਈਲਾਂ ਨੇ ਸਿੱਧਾ ਕੁਵੈਤ ਸਥਿਤ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ‘ਅਲੀ ਅਲ-ਸਲੇਮ ਏਅਰ ਬੇਸ’ (Ali Al-Salem Air Base) ਅਤੇ ਬਹਿਰੀਨ ਦੇ ਸਲਮਾਨ ਪੋਰਟ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ‘ਫਿਫਥ ਫਲੀਟ ਨੇਵਲ ਬੇਸ’ (Fifth Fleet Naval Base) ਨੂੰ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਬਣਾ ਕੇ ਤਬਾਹ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਹਮਲੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪੂਰੇ ਬਹਿਰੀਨ ਅਤੇ ਕੁਵੈਤ ਵਿੱਚ ਹਵਾਈ ਹਮਲੇ ਦੇ ਚੇਤਾਵਨੀ ਸਾਇਰਨ ਗੂੰਜਣ ਲੱਗੇ ਅਤੇ ਉੱਥੋਂ ਦੇ ਰੱਖਿਆ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਹਮਲਿਆਂ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਵਿੱਚ ਜੁਟ ਗਈ।
ਹੋਰਮੁਜ਼ ਜਲਡਮਰੂ ‘ਤੇ ਕੰਟਰੋਲ ਦਾ ਦਾਅਵਾ
ਈਰਾਨੀ ਫੌਜ ਨੇ ਸਾਫ਼ ਲਹਿਜੇ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ‘ਇਸਲਾਮਾਬਾਦ ਸਮਝੌਤੇ’ ਦੇ ਤਹਿਤ ਹੋਰਮੁਜ਼ ਜਲਡਮਰੂ (Strait of Hormuz) ਦੇ ਟ੍ਰੈਫਿਕ ਕੰਟਰੋਲ ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਈਰਾਨ ਕੋਲ ਹੈ, ਅਤੇ ਹੁਣ ਤੋਂ ਨਿਯਮਾਂ ਦੀ ਉਲੰਘਣਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਜਹਾਜ਼ ਨਾਲ ਸਖ਼ਤੀ ਨਾਲ ਨਿਪਟਿਆ ਜਾਵੇਗਾ। ਈਰਾਨ ਨੇ ਚੇਤਾਵਨੀ ਦਿੱਤੀ ਕਿ ਅਮਰੀਕਾ ਵੱਲੋਂ ਕੀਤੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਛੋਟੇ ਜਾਂ ਵੱਡੇ ਹਮਲੇ ਦਾ ਅੱਗੇ ਤੋਂ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮੂੰਹ-ਤੋੜ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇਗਾ।
ਅਮਰੀਕਾ ਦੀ ਕਾਰਵਾਈ ਅਤੇ ਜਾਨੀ ਨੁਕਸਾਨ ਬਾਰੇ ਦਾਅਵਾ
ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ, ਇੱਕ ਅਮਰੀਕੀ ਅਧਿਕਾਰੀ ਨੇ ਰਾਇਟਰਜ਼ (Reuters) ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਈਰਾਨੀ ਹਮਲਿਆਂ ਕਾਰਨ ਅਮਰੀਕਾ ਨੂੰ ਕੋਈ ਵੱਡਾ ਜਾਨੀ ਜਾਂ ਮਾਲੀ ਨੁਕਸਾਨ ਨਹੀਂ ਪਹੁੰਚਿਆ ਹੈ। ਅਮਰੀਕੀ ਸੈਂਟਰਲ ਕਮਾਂਡ (CENTCOM) ਮੁਤਾਬਕ ਈਰਾਨ ਨੇ ਜੰਗਬੰਦੀ ਦੀ ਉਲੰਘਣਾ ਕਰਦਿਆਂ 20 ਲੱਖ ਬੈਰਲ ਕੱਚਾ ਤੇਲ ਲੈ ਕੇ ਜਾ ਰਹੇ ਪਨਾਮਾ ਦੇ ਝੰਡੇ ਵਾਲੇ ਤੇਲ ਟੈਂਕਰ ‘ਐਮਟੀ ਕਿਕੂ’ (M/T Kiku) ‘ਤੇ ਡਰੋਨ ਹਮਲਾ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਇਸੇ ਦੇ ਜਵਾਬ ਵਿੱਚ ਅਮਰੀਕੀ ਲੜਾਕੂ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਨੇ ਹੋਰਮੁਜ਼ ਜਲਡਮਰੂ ਦੇ ਨੇੜੇ ਈਰਾਨੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ, ਹਵਾਈ ਰੱਖਿਆ ਸਾਈਟਾਂ, ਸੰਚਾਰ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ ਅਤੇ ਡਰੋਨ ਸਟੋਰੇਜ ਸਹੂਲਤਾਂ ਸਮੇਤ 10 ਟਿਕਾਣਿਆਂ ‘ਤੇ ਬੰਬਾਰੀ ਕੀਤੀ ਸੀ।
ਡੋਨਾਲਡ ਟਰੰਪ ਦੀ ਈਰਾਨ ਨੂੰ ਆਖਰੀ ਧਮਕੀ
“ਅਮਰੀਕੀ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਨੇ ਈਰਾਨ ਦੇ ਮਿਜ਼ਾਈਲ ਤੇ ਡਰੋਨ ਸਟੋਰੇਜ ਟਿਕਾਣਿਆਂ ਅਤੇ ਤੱਟਵਰਤੀ ਰਾਡਾਰਾਂ ‘ਤੇ ਹਮਲਾ ਕੀਤਾ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਫਿਰ ਜੰਗਬੰਦੀ ਸਮਝੌਤਾ ਤੋੜਿਆ ਹੈ! ਇੱਕ ਸਮਾਂ ਅਜਿਹਾ ਆ ਸਕਦਾ ਹੈ ਜਦੋਂ ਅਸੀਂ ਹੋਰ ਸੰਜਮ ਨਹੀਂ ਰੱਖਾਂਗੇ ਅਤੇ ਸਾਨੂੰ ਉਸ ਕੰਮ ਨੂੰ ਫੌਜੀ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਪੂਰਾ (Complete the job) ਕਰਨ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਹੋਣਾ ਪਵੇਗਾ ਜੋ ਅਸੀਂ ਸਫ਼ਲਤਾਪੂਰਵਕ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਜੇਕਰ ਅਜਿਹਾ ਹੋਇਆ, ਤਾਂ ਈਰਾਨ ਦਾ ਵਜੂਦ ਹੀ ਖ਼ਤਮ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ!“
— ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਡੋਨਾਲਡ ਟਰੰਪ (ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਪੋਸਟ)
ਇਸ ਤਾਜ਼ਾ ਟਕਰਾਅ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹਾਈ-ਅਲਰਟ ਹੈ ਅਤੇ ਦੋਵਾਂ ਮਹਾਂਸ਼ਕਤੀਆਂ ਵਿਚਕਾਰ ਪੂਰੇ ਮੱਧ ਪੂਰਬ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਲਪੇਟ ਵਿੱਚ ਲੈਣ ਵਾਲੀ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਜੰਗ ਦਾ ਖ਼ਤਰਾ ਮੰਡਰਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।
